Zemra punon pa ndërprerje për të pompuar gjakun në të gjithë organizmin. Për këtë proces jetik, çdo strukturë e saj ka një rol të përcaktuar, ndërsa valvulat sigurojnë që gjaku të lëvizë në drejtimin e duhur. Një prej tyre është valvula mitrale, e cila ndodhet në anën e majtë të zemrës dhe luan një rol të rëndësishëm në funksionimin normal të saj.
Por si funksionon kjo valvulë, pse është kaq e rëndësishme dhe cilat janë problemet që mund të shfaqen kur ajo nuk hapet apo nuk mbyllet siç duhet?
Ku ndodhet dhe çfarë funksioni ka valvula mitrale?
Valvula mitrale ndodhet midis dy dhomave të majta të zemrës: atriumit të majtë dhe ventrikulit të majtë. Ajo përbëhet nga dy fletëza, të cilat hapen dhe mbyllen në koordinim me rrahjet e zemrës.
Kur zemra relaksohet, valvula hapet për të lejuar kalimin e gjakut nga atriumi i majtë drejt ventrikulit të majtë. Ndërsa kur ventrikuli tkurret për të pompuar gjakun drejt aortës dhe më pas në të gjithë trupin, valvula mbyllet.
Ky mekanizëm pengon kthimin e gjakut në drejtim të kundërt. Pra, funksioni i saj është të garantojë që gjaku të qarkullojë në drejtimin e duhur dhe që zemra të punojë në mënyrë sa më efikase.
Cilat janë problemet që mund të shfaqen në valvulën mitrale?
Kur valvula mitrale nuk funksionon siç duhet, mund të shfaqen disa çrregullime. Ndër më të rëndësishmet janë prolapsi, regurgitimi dhe stenoza mitrale.
Prolapsi i valvulës mitrale
Prolapsi ndodh kur njëra ose të dyja fletëzat e valvulës përkulen ose dalin drejt atriumit të majtë gjatë tkurrjes së zemrës. Si pasojë, mbyllja e valvulës mund të mos jetë e plotë.
Në shumë raste, prolapsi nuk shkakton probleme serioze dhe personat që e kanë mund të mos shfaqin asnjë simptomë. Megjithatë, në disa raste ai shoqërohet me regurgitim mitral, që do të thotë se një pjesë e gjakut kthehet mbrapsht në atriumin e majtë.
Regurgitimi ose insuficienca mitrale
Kjo gjendje shfaqet kur valvula nuk mbyllet plotësisht dhe lejon që gjaku të rrjedhë në drejtim të kundërt, nga ventrikuli i majtë në atriumin e majtë.
Nëse rrjedhja është e konsiderueshme, zemra detyrohet të punojë më shumë për të përballuar këtë ngarkesë. Me kalimin e kohës, kjo mund të ndikojë në funksionimin e saj dhe të shkaktojë komplikacione.
Stenoza mitrale
Ndryshe nga regurgitimi, në këtë rast problemi qëndron te hapja e ngushtuar e valvulës. Fletëzat mund të trashen, të ngurtësohen ose të bashkohen me njëra-tjetrën, duke penguar kalimin normal të gjakut nga atriumi i majtë në ventrikulin e majtë.
Një nga shkaqet e njohura të stenozës mitrale është ethet reumatizmale, të cilat mund të shfaqen si ndërlikim pas një infeksioni të patrajtuar ose të trajtuar në mënyrë jo të përshtatshme nga streptokoku.
Cilat janë simptomat që nuk duhen neglizhuar?
Jo çdo problem i valvulës mitrale shoqërohet me shenja të dukshme. Disa persona mund të jetojnë për vite pa e ditur se kanë një çrregullim të tillë, veçanërisht kur ai është në formë të lehtë.
Kur shfaqen simptoma, ato mund të përfshijnë:
– Vështirësi në frymëmarrje, veçanërisht gjatë aktivitetit fizik ose kur personi qëndron shtrirë.
– Lodhje dhe dobësi, edhe pas përpjekjeve të zakonshme fizike.
– Rrahje të shpejta ose të çrregullta të zemrës.
– Marramendje dhe, në disa raste, të fikët.
– Ënjtje të këmbëve dhe kyçeve.
– Dhimbje ose parehati në kraharor.
Ashpërsia e simptomave varet nga lloji i çrregullimit dhe shkalla në të cilën është prekur valvula. Në disa raste, shenjat bëhen më të dukshme gjatë aktivitetit fizik, kur zemra ka nevojë të pompojë më shumë gjak.
Si diagnostikohet dhe si trajtohet?
Ekzaminimi kryesor për të vlerësuar funksionimin e valvulës mitrale është ekokardiografia, e njohur ndryshe si eko e zemrës.
Përmes valëve ultratinguj, mjeku mund të shohë strukturën e valvulës, lëvizjen e fletëzave dhe mënyrën se si gjaku kalon nëpër zemër. Ky ekzaminim ndihmon gjithashtu në përcaktimin e shkallës së dëmtimit dhe ndikimit që ai ka në funksionin e zemrës.
Në varësi të rastit, mund të nevojiten edhe elektrokardiograma (EKG), radiografia e kraharorit apo ekzaminime të tjera më të specializuara.
Trajtimi përcaktohet sipas diagnozës dhe rëndësisë së problemit. Kur çrregullimi është i lehtë dhe nuk shoqërohet me simptoma, mund të mjaftojë monitorimi periodik nga kardiologu.
Në raste të tjera mund të përdoren medikamente për të kontrolluar simptomat dhe komplikacionet. Kur dëmtimi është më i rëndë, mund të nevojitet riparimi ose zëvendësimi i valvulës mitrale përmes ndërhyrjes kirurgjikale ose procedurave me kateter, në varësi të gjendjes së pacientit.
Kontrolli në kohë është i rëndësishëm. Edhe kur nuk ka simptoma, një problem i valvulës mitrale mund të përparojë gradualisht. Për këtë arsye, vlerësimi nga kardiologu dhe kontrollet periodike ndihmojnë në zbulimin e hershëm të ndryshimeve dhe në zgjedhjen e trajtimit të duhur./ MeMjekun.com
Burimi: MayoClinic
SHËNIM: Informacionet e publikuara në portalin MeMjekun.com kanë vetëm qëllim informues dhe në asnjë rast të zëvendësojë përcaktimin e diagnozës, përshkrimin e trajtimit apo raportin direkt mjek-pacient dhe vizitën te specialisti. Gjithmonë rekomandohet t’i drejtoheni mjekut apo specialistit për çdo shqetësim që të keni.