Share This Article
Diarreja eksplozive karakterizohet nga tkurrje të forta të zorrëve, rritje të vëllimit në rektum dhe shpesh shoqërohet me gazra të konsiderueshëm.
Shkaqet e zakonshme përfshijnë infeksione bakteriale, virale dhe parazitare, sëmundje të zorrëve, ilaçe të caktuara dhe alergji ose intoleranca ushqimore.
Ndërsa zakonisht është jetëshkurtër, diarreja e rëndë mund të çojë në ndërlikime si dehidratim, diarre kronike dhe, në raste të rralla, sindromë hemolitike uremike, duke kërkuar kujdes mjekësor.
Diarreja është kur keni tre ose më shumë jashtëqitje të ujshme në 1 ditë.
Me diarre eksplozive, tkurrjet e zorrëve tuaja që ju ndihmojnë të dilni jashtëqitjet bëhen më të forta dhe më të fuqishme. Rektumi juaj mbushet me më shumë vëllim sesa mund të përmbajë.
Shpesh, sasi të mëdha gazrash shoqërojnë diarrenë e rëndë për shkak të të njëjtave shkaqe si shkaqet e diarresë, të cilat mund të përfshijnë infeksion dhe thithje të dobët të ushqimit nga trupi juaj. Kjo rrit nxjerrjen dhe zhurmën e jashtëqitjes.
Përafërsisht 75% e jashtëqitjes suaj përbëhet nga uji. 25% tjetër është një kombinim i:
karbohidrateve të patretura
fibrave
proteinave
yndyrës
mukusit
sekrecioneve të zorrëve
Ndërsa jashtëqitjet udhëtojnë nëpër sistemin tuaj tretës, lëngjet dhe elektrolitet i shtohen përmbajtjes së tyre. Normalisht, zorra juaj e trashë thith lëngun e tepërt.
Megjithatë, kur keni diarre, tretja përshpejtohet. Ose zorra e trashë nuk është në gjendje të thithë sasinë e madhe të lëngjeve ose sekretohen më shumë se sasia e zakonshme e lëngjeve dhe elektroliteve gjatë tretjes.
Lexo edhe– Loperamidi për diarrenë, këshillat kur duhet përdorur
Çfarë e shkakton diarrenë eksplozive?
Diarreja është një simptomë që ndodh me një numër gjendjesh. Shkaqet më të zakonshme për diarre eksplozive përfshijnë:
Infeksion bakterial dhe viral
Bakteret që shkaktojnë infeksione që shkaktojnë diarre përfshijnë salmonelën, E. coli. Ushqimi dhe lëngjet e kontaminuara janë burime të zakonshme të infeksioneve bakteriale.
Rotavirusi, norovirusi dhe lloje të tjera të gastroenteritit viral, të referuara zakonisht si “grip i stomakut”, janë ndër viruset që mund të shkaktojnë diarre shpërthyese.
Infeksion parazitar
Parazitë si Giardia lamblia dhe cryptosporidium mund të shkaktojnë diarre të rëndë, veçanërisht tek njerëzit me sistem imunitar të dobësuar. Ashtu si me shkaqet virale dhe bakteriale, këta parazitë përhapen kur ka kontakt midis feçeve dhe gojës.
Këta parazitë gjenden në ujin e pijshëm të kontaminuar, në trupa uji si liqene dhe pellgje, dhe në ushqim. Qendrat e kujdesit ditor janë veçanërisht të ndjeshme ndaj shpërthimeve të parazitëve.
Sëmundjet e zorrëve
Diarreja është një simptomë e zakonshme për njerëzit që kanë:
-sëmundje inflamatore të zorrëve (IBD)
-sëmundje të Crohn-it
-kolit ulceroz
-sëmundje celiake
Lexo edhe- Diarreja akute në moshën pediatrike, si duhet të kujdesemi
Medikamentet
Shumë medikamente mund të shkaktojnë diarre. Antibiotikët, disa medikamente të përdorura për të trajtuar urthin dhe refluksin acid, dhe ilaçet e kimioterapisë janë fajtorë të shpeshtë.
Alergjitë ose intoleranca ndaj ushqimit
Diarreja shpesh ndodh kur jeni alergjik ndaj ushqimeve të caktuara, ose keni intolerancë ndaj tyre, si laktoza që gjendet në produktet e qumështit.
Komplikacionet e diarresë eksplozive
Diarreja eksplozive zakonisht është jetëshkurtër. Por ka komplikacione që kërkojnë kujdes mjekësor. Këto përfshijnë:
Dehidratim
Humbja e lëngjeve nga diarreja mund të shkaktojë dehidratim. Ky është një shqetësim i veçantë tek foshnjat dhe fëmijët, të rriturit më të vjetër dhe njerëzit me sistem imunitar të kompromentuar.
Një foshnjë mund të bëhet shumë e ndjeshme ndaj dehidratimit të rëndë brenda 24 orëve.
Diarre kronike
Nëse keni diarre për më shumë se 4 javë, ajo konsiderohet kronike. Një mjek do të këshillojë testimin për të përcaktuar shkakun e gjendjes në mënyrë që të mund të trajtohet.
Sindroma uremike hemolitike
Sindroma uremike hemolitike (SIH) është një ndërlikim i rrallë i infeksioneve E. coli. Ndodh më shpesh tek fëmijët, megjithëse të rriturit, veçanërisht të moshuarit, mund ta marrin edhe atë.
SIH mund të shkaktojë dështim të veshkave që kërcënon jetën nëse nuk trajtohet menjëherë. Me trajtim, shumica e njerëzve shërohen plotësisht nga gjendja.
Simptomat e SIH përfshijnë:
-diarre të rëndë dhe jashtëqitje që mund të jenë me gjak
-ethe
-dhimbje barku
-të vjella
-ulje të urinimit
-mavijosje
Kush është në rrezik për diarre eksplozive?
Diarreja është e zakonshme, por disa njerëz janë në rrezik më të madh, si:
-fëmijët dhe të rriturit që janë të ekspozuar ndaj jashtëqitjeve, veçanërisht ata që janë të përfshirë në ndërrimin e pelenave
-njerëzit që udhëtojnë në vendet në zhvillim, veçanërisht në rajonet tropikale
-njerëzit që marrin ilaçe të caktuara, duke përfshirë antibiotikët dhe ilaçet që përdoren për të trajtuar urthin
-njerëzit që kanë sëmundje të zorrëve
Kur duhet të merrni ndihmë mjekësore
Diarreja zakonisht zhduket brenda pak ditësh pa trajtim. Por duhet të konsultoheni me një profesionist mjekësor nëse përjetoni:
-diarre që zgjat më shumë se 2 ditë (ose 24 orë tek një fëmijë)
-simptoma të dehidrimit, duke përfshirë etjen e tepërt, gojën e thatë, urinim të reduktuar ose marramendje
-gjak ose qelb në jashtëqitje, ose jashtëqitje me ngjyrë të zezë
-temperaturë prej 38.6 °C ose më të lartë tek një i rritur, ose 38 °C ose më të lartë tek një fëmijë
-dhimbje të forta barku ose rektumi
-diarre gjatë natës
Si ta trajtoni diarrenë
Në shumë raste, trajtimi i diarresë do të përfshijë menaxhimin e simptomave tuaja ndërsa prisni që diarreja të kalojë. Trajtimi kryesor për diarrenë shpërthyese është zëvendësimi i lëngjeve dhe elektroliteve.
Elektrolitet janë mineralet në lëngjet e trupit tuaj që përçojnë energjinë elektrike që trupi juaj ka nevojë për të funksionuar.
Pini më shumë lëngje. Tretësirat e hidratimit oral, janë formuluar posaçërisht për foshnjat dhe fëmijët dhe përmbajnë elektrolite të rëndësishme. Këto tretësira janë gjithashtu të disponueshme për të rriturit.
Lexo edhe – Diarre dhe nauzea? Regjimi ushqimor që duhet të mbani
Ju mund të përdorni ilaçe kundër diarresë pa recetë (OTC) nëse jashtëqitja juaj nuk është e zezë ose me gjak dhe nuk keni ethe. Këto simptoma tregojnë se mund të keni një infeksion bakterial ose parazitë, të cilat mund të përkeqësohen nga ilaçet kundër diarresë.
Ilaçet OTC nuk duhet t’u jepen fëmijëve nën 2 vjeç, përveç nëse miratohen nga një mjek. Nëse infeksioni juaj është bakterial, mjeku juaj mund të përshkruajë antibiotikë.
Për më tepër, ilaçet pa recetë nuk duhet të përdoren nëse dyshohet për Escherichia coli (STEC) që prodhon toksinë Shiga, pasi mund të çojë në sindromën uremike hemolitike.
Këshilla për kujdesin ndaj vetes
Është e vështirë të shmangni plotësisht diarrenë e rëndë. Por ka hapa që mund të ndërmerrni për të mbrojtur veten dhe familjen tuaj.
Lani duart me sapun dhe ujë të ngrohtë, veçanërisht para se të prekni ushqimin, pasi të përdorni tualetin ose pasi të ndërroni pelenën.
Nëse udhëtoni në një zonë ku pastërtia e ujit është shqetësuese, përdorni ujë të ambalazhuar për të pirë dhe për të larë dhëmbët. Dhe qëroni frutat ose perimet e gjalla para se të hani./ MeMjekun.com
Burimi: HealthLine
SHËNIM: Informacionet e publikuara në portalin MeMjekun.com kanë vetëm qëllim informues dhe në asnjë rast të zëvendësojë përcaktimin e diagnozës, përshkrimin e trajtimit apo raportin direkt mjek-pacient dhe vizitën te specialisti. Gjithmonë rekomandohet t’i drejtoheni mjekut apo specialistit për çdo shqetësim që të keni.