Share This Article
Rrezet ultraviolet nuk shkaktojnë vetëm djegie nga dielli gjatë verës. Ato ndikojnë në lëkurë çdo ditë, edhe kur qielli është i vrenjtur ose temperatura është e butë.
DY LLOJ RREZESH, DY LLOJ DËMTIMESH
Rrezet UVB janë ato që shkaktojnë djegie nga dielli dhe skuqje: ato dëmtojnë drejtpërdrejt ADN-në e qelizave dhe janë ndër shkaqet kryesore të shumë kancereve të lëkurës.
Rrezet UVA depërtojnë më thellë, duke arritur në dermë: këtu ato dëmtojnë kolagjenin dhe elastinën, duke nxitur varjen e lëkurës, rrudhat, njollat dhe gjithashtu duke kontribuar në rrezikun e melanomës.
Një krem mbrojtës nga dielli me spektër të gjerë (UVA + UVB) me SPF 30 ose më të lartë, i përdorur çdo ditë në lëkurën e ekspozuar, ndihmon në:
kufizimin e plakjes së parakohshme (rrudhat, humbja e elasticitetit, njollat);
zvogëlimin ndjeshëm të rrezikut të kancerit të lëkurës, përfshirë melanomën;
ruajtjen e një ngjyre të njëtrajtshme dhe të fortë për më gjatë.
Në një studim 15-vjeçar australian, ata që aplikonin krem mbrojtës nga dielli çdo ditë zhvilluan rreth gjysmën e melanomave sesa ata që e përdornin vetëm “kur ishte e nevojshme”. Ky është një ndryshim i madh, duke konfirmuar se qëndrueshmëria ka më shumë rëndësi sesa “super kremi” i rastit.
LLOJET E KREMRAVE TË DIELLIT, SI TË ZGJIDHNI TË DUHURIN?
Pas termit “krem dielli” qëndrojnë teknologji të ndryshme. Të kuptuarit e tyre ju lejon të gjeni formulën më të rehatshme dhe tërheqëse për t’u përdorur, e përshtatshme për llojin e lëkurës suaj.
Filtrat minerale (fizikë): idealë për lëkurë të ndjeshme
Filtrat minerale – oksidi i zinkut dhe dioksidi i titanit – veprojnë si një barrierë që reflekton dhe shpërndan shumicën e rrezeve UV.
Karakteristikat kryesore:
Ato fillojnë të mbrojnë menjëherë pas aplikimit;
Ato funksionojnë mirë kundër rrezeve UVA dhe UVB;
Ato absorbohen dobët nga lëkura dhe për këtë arsye, shpesh rekomandohen për ata me lëkurë të ndjeshme dhe reaktive, rosacea ose fëmijë (gjithmonë me këshillën e një pediatri).
Ato më parë linin atë “shtresë të bardhë” të famshme; sot, shumë formula janë më të holla, me pigmente të mikronizuara dhe tekstura të lehta, madje edhe në versionet e qumështit të lëngshëm ose kremit të ngjyrosur, ideale si bazë grimi.
Filtra Organikë (Kimikë): Të lehtë për t’u aplikuar
Filtrat organikë, të referuar shpesh si filtra kimikë (si avobenzon, oktokrilen, homosalat, oktisalat, oktinoksat, oksibenzon), thithin rrezatimin UV dhe e shndërrojnë atë në energji të padëmshme.
Gjëra që duhet të dini:
Kremërave u duhen rreth 15 minuta pas aplikimit për të qenë plotësisht efektivë;
Janë të njohura për teksturat e tyre të lëngshme, të padukshme dhe të lehta për t’u aplikuar;
Shpesh kombinohen për mbulim të plotë UVA dhe UVB.
Janë perfektë për ata që kërkojnë formula të lehta, që përdorin grim çdo ditë ose që marrin pjesë në sporte, falë versioneve rezistente ndaj ujit. Nëse keni lëkurë shumë reaktive ose alergjike, është më mirë të zgjidhni formula minimale, ndoshta me filtra minerale ose disa filtra kimikë të zgjedhur, dhe të konsultoheni me një dermatolog.
Produkte hibride dhe me spektër të gjerë: Mbulim i plotë
Shumë formulime moderne kombinojnë filtra minerale dhe organikë.
Qëllimi është të ofrojnë:
mbrojtje me spektër të gjerë (UVA + UVB);
Ndjesi e këndshme: pa ndjesi shkumësi, pa lëkurë të yndyrshme;
Rezistencë e mirë ndaj ujit dhe djersës.
Për të dalluar produktet më efektive, kërkoni sa vijon në etiketë:
fjalët “spektër i gjerë” ose ekuivalent;
një SPF prej të paktën 30 për përdorim të përditshëm, ose 50 për lëkurë shumë të zbehtë ose ekspozim të zgjatur.
SASIA DHE RIAPLIKIMI
Shumë njerëz besojnë se SPF tregon sasinë e kohës që mund të kaloni në diell, por është më e saktë ta mendojmë atë si një përqindje të rrezeve UVB të filtruara.
Përafërsisht:
SPF 15: filtron afërsisht 93% të rrezeve UVB;
SPF 30: afërsisht 97%;
SPF 50: afërsisht 98%;
SPF 100: deri në 99%.
Diferenca midis 30 dhe 50 në aspektin e përqindjes mund të duket e vogël, por në lëkurë, veçanërisht të çelët, fotosensitive ose me njolla, mund të jetë e rëndësishme, veçanërisht gjatë mesditës ose në situata me rrezet e diellit intensive.
Sa krem mbrojtës nga dielli duhet të përdoret dhe ku gabohet më shpesh?
Mbrojtja e treguar nga numri SPF matet në një laborator me një sasi të saktë produkti. Në jetën reale, pothuajse askush nuk përdor kaq shumë.
Këshilla praktike:
Për fytyrën dhe qafën, do t’ju duhen rreth dy gishta produkt (dy shirita të bollshëm në gishtin tregues dhe gishtin e mesëm);
Për trupin e një të rrituri, vlerësimi është rreth një lugë gjelle të mbushur ose një gotë, të shpërndara në mënyrë të barabartë;
Mos harroni zona si veshët, pjesa e pasme e duarve, qafa, pjesa e pasme e qafës, zona nën mjekër dhe çdo zonë e kokës që nuk është e mbuluar me qime.
Përdorimi i më pak do të thotë, në fakt, uljen e SPF-së aktuale në lëkurën tuaj, edhe nëse paketimi thotë 50.
Sa shpesh duhet të riaplikohet?
Asnjë krem mbrojtës nga dielli nuk mbetet efektiv gjatë gjithë ditës. Midis djersës, kontaktit me peshqirët, rërën, rrobat dhe sebumin, filmi mbrojtës zhduket.
Riaplikoni çdo 2 orë nëse lëkura është e ekspozuar ndaj rrezeve të diellit;
Riaplikoni menjëherë pas notit në det ose pishinë, djersitjes së rëndë ose tharjes me peshqir, edhe nëse produkti është “rezistent ndaj ujit”.
Në plazh ose në male, planifikoni të aplikoni shtresa të shumta gjatë gjithë ditës.
Për përdorim të përditshëm (shtëpi, zyrë ose udhëtime të shkurtra), nëse nuk do të kaloni shumë kohë jashtë, një aplikim i bollshëm në mëngjes mund të jetë i mjaftueshëm, por nëse jeni jashtë për orë të gjata, është më mirë të riaplikoni edhe në qytet. Ekzistojnë sprej, spërkatje dhe pudra me SPF të projektuara posaçërisht për t’u aplikuar mbi grim.
MBROJTJE NGA DIELLI 360 GRADË
Vetëm kremi kundër diellit nuk është i mjaftueshëm. Të dhënat tregojnë se ata që e aplikojnë shpesh ndihen tepër të sigurt, ekspozohen për më gjatë dhe nëse sasia është e pamjaftueshme ose nuk riaplikohet, rezultati përfundimtar është i pafavorshëm. Strategjia më efektive kombinon filtrat, veshjet dhe zakonet e mira.
Studimet mbi shpërndarjen e melanomave tregojnë një marrëdhënie të qartë midis zonave më të ekspozuara dhe zonave ku tumori shfaqet më shpesh. Prandaj ka rëndësia mbrojtja e lëkurës veçanërisht nga pranvera në vjeshtë.
Këshilla Praktike:
Zgjidhni këmisha të lehta, me mëngë të gjata prej liri ose pambuku të hollë dhe pantallona të gjera: mbulimi i lëkurës është shpesh më i freskët sesa ta lini të ekspozuar ndaj diellit;
Preferoni ngjyra të errëta ose të ndritshme (blu marine, e kuqe, e zezë) kur planifikoni një qëndrim të gjatë jashtë: ato thithin dhe bllokojnë më shumë rreze UV sesa nuancat e bardha ose pastel; Kërkoni veshje teknike me UPF (Faktor Mbrojtjeje Ultraviolet): një UPF 50+ filtron afërsisht 98% të rrezeve UV që godasin pëlhurën;
Mos harroni një kapelë me strehë të gjerë (të paktën 7 cm) që mbulon ballin, hundën, veshët dhe qafën;
Përdorni syze dielli me filtra UV të çertifikuar dhe korniza mbështjellëse që mbrojnë edhe zonën e syve, një zonë që shpesh anashkalohet nga kremi mbrojtës nga dielli.
Zakone për ruajtjen e lëkurës për të gjithë familjen
Disa zakone të përditshme bëjnë vërtet diferencën:
Shmangni ekspozimin direkt në diell gjatë orëve qendrore të ditës (rreth orës 10:00-16:00) sa herë që të jetë e mundur;
Kërkoni hije kur hija juaj në tokë është më e shkurtër se trupi juaj (nëse hija është e shkurtër, rrezet janë të forta);
Vendosni krem mbrojtës nga dielli edhe kur është me re ose freskët: rrezet UV kalojnë nëpër re;
Mos përdorni solarium: shtretërit për rrezitje lëshojnë kryesisht rreze UVA, të cilat përshpejtojnë plakjen e lëkurës dhe janë të lidhura me një rrezik në rritje të melanomës.
Për foshnjat nën 6 muaj, përparësia është të shmangni ekspozimin direkt në diell, t’i mbroni ato me hije, kapele, tuta të lehta por mbuluese dhe gjithmonë të konsultoheni me pediatrin tuaj para se të përdorni ndonjë krem mbrojtës nga dielli.
Përshtatni kremin mbrojtës nga dielli sipas llojit të lëkurës suaj
Për ta bërë kremin mbrojtës nga dielli një rutinë të këndshme, është thelbësore të zgjidhni formulën e duhur:
Lëkurë me yndyrë ose e prirur ndaj akneve
Preferoni tekstura xheli, lëngje mat ose qumësht të lehtë.
Kërkoni formula jo-komedogjene me një përfundim mat.
Lëkurë e thatë ose e zeshkët
Zgjidhni kremra me faza lipidike më të pasura, përbërës hidratues (glicerinë, acid hialuronik) dhe zbutës.
Versionet e pigmentuara janë të shkëlqyera për të barazuar ngjyrën dhe për të zëvendësuar fondatinën e përditshme.
Lëkurë e ndjeshme ose rosacea
Preferoni kremra mbrojtës nga dielli minerale të pastra ose kombinime me disa kremra mbrojtës nga dielli kimikë të butë.
Shmangni parfumet e forta dhe alkoolin e denatyruar, veçanërisht në faqe.
Llojet e lëkurës së errët
Edhe llojet e lëkurës së errët kanë nevojë për mbrojtje: rrezet UVA, në veçanti, kontribuojnë në njolla të errëta, melazmë dhe plakje.
Zgjidhni produkte me më pak zbardhues (emulsione të lehta, filtra kimikë ose hibridë) dhe tekstura delikate.
Sa herë që prezantoni një krem të ri mbrojtës nga dielli, është e dobishme të bëni një provë në një sipërfaqe të vogël disa ditë para ekspozimit të zgjatur për t’u siguruar që nuk shkakton shqetësim.
Së fundmi, një detaj që shpesh anashkalohet: kontrolloni datën e skadimit dhe gjendjen e produktit. Nëse kremi ka ndryshuar aromë, ngjyrë ose konsistencë (është ndarë ose është bërë shumë i lëngshëm), edhe nëse teknikisht nuk ka skaduar, është më mirë ta zëvendësoni.
Nxehtësia (si lënia e shishes në makinë në diell) mund të degradojë filtrat dhe të zvogëlojë efektivitetin e tyre.
Integrimi i këtyre masave – krem mbrojtës nga dielli i përshtatshëm, veshje mbrojtëse, orare më të sigurta – do të thotë jo vetëm të kujdeseni për bukurinë e menjëhershme të lëkurës suaj, por edhe të ndërtoni një politikë të vërtetë sigurimi afatgjatë kundër rrudhave të thella, njollave kokëforta dhe, mbi të gjitha, kancereve më agresive të lëkurës. Një rutinë që ia vlen të kaloni disa minuta çdo mëngjes./ MeMjekun.com
SHËNIM: Informacionet e publikuara në portalin MeMjekun.com kanë vetëm qëllim informues dhe në asnjë rast të zëvendësojë përcaktimin e diagnozës, përshkrimin e trajtimit apo raportin direkt mjek-pacient dhe vizitën te specialisti. Gjithmonë rekomandohet t’i drejtoheni mjekut apo specialistit për çdo shqetësim që të keni.